Fot. CMWP SDP

MEDIA. Art. 212 jest niezgodny z art. 54 ust. 1 Konstytucji RP – czytamy w piśmie skierownym przezd SDP do Ministra Sprawiedliwości – ponieważ poza dolegliwymi dla każdego konsekwencjami procesu karnego, wywiera tzw. „skutek mrożący” („chilling effect”) wyzwalając w dziennikarzach i nadzorujących ich pracę redakcjach mechanizm samoograniczania się i autocenzury. 

W imieniu red. Krzysztofa Skowrońskiego, prezesa SDP  i własnym wyrażam gotowość gotowość do wsparcia działań prowadzących do jak najszybszego usunięcia z Kodeksu karnego artykułu 212, pozwalającego karać za zniesławienie grzywną, a nawet więzieniem i w konsekwencji prowadzącego do ograniczania wolności słowa w Polsce. W ostatnich dniach na przykładzie wyroku na red. Wojciecha Biedronia możemy po raz kolejny obserwować, jak skandalicznie bywa on wykorzystywany w procesach przeciwko dziennikarzom w naszym kraju – czytamy w odpowiedzi Jolanty Hajdasz, dyr. CMWP SDP na apel ministra Zbigniewa Ziobry z 14 lutego b.r., w której komentując wyrok skazujący  dla red. Wojciecha Biedronia z tygodnika Sieci i portalu wpolityce.pl w którym minister wyraził  chęć do dyskusji z dziennikarzami w sprawie art. 212 kk i jego usunięcia (wypowiedź była opublikowana m.in. w Polskim Radiu, telewizji Polsat News i na portalu wpolityce.pl). Pismo zostało przekazane do ministerstwa sprawiedliwości  następnego dnia po wypowiedzi min. Zbigniewa Ziobry czyli 15 lutego b.r.

Art. 212 jest niezgodny z art. 54 ust. 1 Konstytucji RP – czytamy w piśmie, ponieważ poza dolegliwymi dla każdego konsekwencjami procesu karnego, wywiera tzw. „skutek mrożący” („chilling effect”) wyzwalając w dziennikarzach i nadzorujących ich pracę redakcjach mechanizm samoograniczania się i autocenzury. W celu zwolnienia się z odpowiedzialności karnej dziennikarz musi udowodnić prawdziwość swoich wypowiedzi, podczas gdy według standardów Europejskiego Trybunału Praw Człowieka konieczne jest zachowanie przez dziennikarza rzetelności zawodowej w pozyskiwaniu informacji. Art. 212 ustanawia także rażąco nieproporcjonalne kary (do 1 roku pozbawienia wolności) w stosunku do realizowanego interesu, jakim może być pomówienie. Według polskiego prawa osoby, które czują się pokrzywdzone przez media mogą przecież dochodzić swoich praw na ścieżce prawa cywilnego.

W piśmie także wyrażono nadzieję, iż wspólnie uda się wypracować skuteczny model działań legislacyjnych mających na celu zniesienie odpowiedzialności karnej za zniesławienie. Dyr. Jolanta Hajdasz zapewniła, iż SDP i CMWP SDP gotowe są przekazać wszelkie informacje na temat możliwych rozwiązań prawnych służących wykreśleniu art. 212 kk.

15.02.19 pismo do min. Z. Ziobro w sprawie likwidacji 212 kk

Warszawa, dnia 15 luty 2019 r.

Sz. P.

Zbigniew Ziobro

Minister Sprawiedliwości Prokurator Generalny
Al. Ujazdowskie 11
00-950 Warszawa P-33

Szanowny Panie Ministrze !

związku z wypowiedzią z 14 lutego b.r., w której wyraził Pan chęć do dyskusji z dziennikarzami w sprawie art. 212 kk i jego usunięcia (opublikowana m.in. w Polskim Radiu, telewizji Polsat News i na portalu wpolityce.pl) w imieniu Krzysztofa Skowrońskiego, prezesa Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich oraz własnym wyrażam gotowość do udziału w dyskusji na ten temat oraz gotowość do wsparcia działań prowadzących do jak najszybszego usunięcia z Kodeksu karnego artykułu 212, pozwalającego karać za zniesławienie grzywną, a nawet więzieniem i w konsekwencji prowadzącego do ograniczania wolności słowa w Polsce. W ostatnich dniach na przykładzie wyroku na red. Wojciecha Biedronia możemy po raz kolejny obserwować, jak skandalicznie bywa on wykorzystywany w procesach przeciwko dziennikarzom w naszym kraju.

Art. 212 jest niezgodny z art. 54 ust. 1 Konstytucji RP, ponieważ poza dolegliwymi dla każdego konsekwencjami procesu karnego, wywiera tzw. „skutek mrożący” („chilling effect”) wyzwalając w dziennikarzach i nadzorujących ich pracę redakcjach mechanizm samoograniczania się i autocenzury. W celu zwolnienia się z odpowiedzialności karnej dziennikarz musi udowodnić prawdziwość swoich wypowiedzi, podczas gdy według standardów Europejskiego Trybunału Praw Człowieka konieczne jest zachowanie przez dziennikarza rzetelności zawodowej w pozyskiwaniu informacji. Art. 212 ustanawia także rażąco nieproporcjonalne kary (do 1 roku pozbawienia wolności) w stosunku do realizowanego interesu, jakim może być pomówienie. Według polskiego prawa osoby, które czują się pokrzywdzone przez media mogą przecież dochodzić swoich praw na ścieżce prawa cywilnego.

Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich oraz Centrum Monitoringu Wolności Prasy SDP od lat wyrażają przekonanie o konieczności wykreślenia art.212 kk. SDP i CMWP SDP wielokrotnie inicjowały także działania uzasadniające konieczność likwidacji art. 212kk organizując konferencje, dyskusje panelowe czy pisząc apele do polityków w tej sprawie. W lutym 2017 r. petycję w tej sprawie do Prezydenta RP Andrzeja Dudy podpisało osiem organizacji – Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich, Izba Wydawców Prasy, Stowarzyszenie Dziennikarzy RP, Stowarzyszenie Gazet Lokalnych, Stowarzyszenie Prasy Lokalnej, Stowarzyszenie Wolnego Słowa, Helsińska Fundacja Praw Człowieka i Centrum Monitoringu Wolności Prasy SDP. Przypomnieliśmy w niej iż w świetle orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka odpowiedzialność karna za słowo jest co do zasady uzasadniona jedynie w najbardziej drastycznych przypadkach nadużycia swobody wypowiedzi, tj. np. w przypadku tzw. mowy nienawiści czy podżegania do przemocy, a te karane są na podstawie odrębnych przepisów karnych.

Mając powyższe na uwadze wyrażamy nadzieję, iż wspólnie uda się wypracować skuteczny model działań legislacyjnych mających na celu zniesienie odpowiedzialności karnej za zniesławienie. Jednocześnie zapewniamy, iż SDP i CMWP SDP gotowe są przekazać wszelkie informacje na temat możliwych rozwiązań prawnych służących wykreśleniu art. 212 kk .

Z wyrazami szacunku

Jolanta Hajdasz

dyr. Centrum Monitoringu Wolności Prasy SDP

wiceprezes SDP