225 lat gdańskiego CONRADINUM. We wrześniu Święto Szkoły

Conradinum Fot. Janusz Wikowski

GDAŃSK. 27 września br. odbędą się obchody jubileuszu 225-lecia Conradinum. Będzie to wielkie Święto Szkoły i Zjazd Absolwentów Conradinum.  To kuźnia kadr, przede wszystkim  dla przemysłu okrętowego. Szkoła wykształciła w okresie powojennym ok. 16 tys. absolwentów różnych specjalności technicznych.

Ogólne zasady działaności Conradinum są od początku niezmienne: nie pytano o wyznanie czy pochodzenie, ale oceniano przede wszystkim pilność w nauce.

W tym roku mija 225 lat od powołania fundacji im. Conradiego, której celem było utworzenie w Gdańsku Instytutu Szkolno-Wychowawczego. Powstało CONRADINUM. W okresie powojennym szkoła była kuźnią kadr, przede wszystkim  dla przemysłu okrętowego. 

Program uroczystości Święta Szkoły i Zjazdu Absolwentów Conradinum 27 września 2019 r. (program może ulec niewielkim zmianom)

  • 9.00 – Uroczysta Msza Św. W Bazylice Mariackiej w Gdańsku – miejsce pochówku Karola Fryderyka Conradiego – fundatora szkoły
  • 12.00 – 13.30 – oficjalne uroczystości: apel Absolwentów z udziałem Gości, uczniów i nauczycieli
  • 13.30 – 16.00 – zwiedzanie szkoły i wystaw okolicznościowych, spotkania klasowe i rocznikowe Conradinowców – Absolwentów, uczniów i nauczycieli.

Wszelkie zapytania, propozycje i oferty można przysłać na adres: zjazd@conradinum.pl


Krótką historię szkoły spisali: Katarzyna Urbanowicz oraz Euzebiusz Szepietowski (Prezes Stowarzyszenia Oświatowego Conradinum).

Jakie są najważniejsze wydarzenia w historii tej zasłużonej szkoły średniej, technicznej?

Conradinum Fot. Janusz Wikowski

W Gdańsku, w XVI w. osiadł ród Conradich, od którego nazwiska wywodzi się nazwa naszej szkoły – CONRADINUM.

Przez wiele pokoleń członkowie słynnego rodu zajmowali wysoką pozycję w społeczności miasta i byli w różny sposób związani z Polską. W latach 1742-1798 żył ostatni z Conradich – Karol Fryderyk Conradi. Ponieważ nie miał potomstwa, a chciał utrwalić nazwisko rodowe dla potomnych, w 1794 roku spisał testament, na mocy którego cały swój majątek przeznaczył na Fundację imienia Karola Fryderyka Conradiego. Zadaniem Fundacji było utworzenie szkoły nazwanej przez testatora „Prowincjonalnym Instytutem Szkolnym i Wychowawczym im. Conradiego”.

Dzięki ogromowi majątku (200 000 talarów w gotówce, 84 000 w papierach, 6 kamienic i spichlerzy w Gdańsku oraz bogate wioski: Bąkowo, Gołębiewo, Jankowo, Mokry Dwór i Dziewięć Włók) 10 października 1801 roku w Jankowie otwarto zakład szkolno-wychowawczy, na którego czele stanął Rajnold Bernard Jachmann, uczeń i przyjaciel Immanuela Kanta. Uczniowie z ubogich rodzin uczyli się bezpłatnie, a niektórzy z nich otrzymywali stypendia.

W lutym 1819 roku zaklad zamieniono w męskie Seminarium Nauczycielskie. W 1843 roku utworzono kuratorium Fundacji, w kwietniu tego roku otwarto wyższą szkołę miejską oraz progimnazjum realne (siedmioletnią szkołę średnią dla chłopców). W 1898 roku rozpoczęto budowę nowego gmachu szkoły w „mieście ogrodzie”, czyli we Wrzeszczu. Budynek w stylu neorenesansu holendersko-gdańskiego zaprojektował gdański architekt Otton Hugon Richard Schmidt (1859-1929). Prace budowlane trwały 21 miesięcy, ch wykonawcą była firma budowlana należąca do architekta.

Uroczyste otwarcie nowej siedziby nastąpiło 17 października 1900 roku. Nowa siedziba Conradinum składała się z budynku szkoły, internatu, Sali gimnastycznej, budynku sanitarnego oraz rozległego ogrodu.

Przeniesienie Conradinum z Jankowa do Wrzeszcza stanowiło głęboki przełom w dotychczasowym systemie wychowawczym szkoły. Jednak ogólne zasady pozostały takie same –  nie pytano o wyznanie czy pochodzenie, ale oceniano przede wszystkim pilność w nauce.

Początkowo była to sześcioklasowa szkoła realna i humanistyczna. W latach 1913-1915 utworzono dziewięcioletnią wyższą szkołę realną. W latach 1936-39 szkołę rozbudowano o nowe skrzydło. Do 1939 roku Conradinum zachowało status niezależnej fundacji dobroczynnej, w 1944 r. szkołę opuścił ostatni rocznik maturzystów.

Conradinum Fot. Janusz Wikowski

Po II wojnie światowej – już 31 października 1945 roku rozpoczęły się zajęcia w utworzonym 1 lipca 1945 roku Państwowym Liceum Budownictwa Okrętowego CONRADINUM, które zostało powołane dożycia na podstawie konspiracyjnych koncepcji „Alfy”, czyli tajnej organizacji w Wydziale Marynarki Wojennej Komendy Głównej Armii Krajowej. Szkoła kontynuowała przedwojenne tradycje Państwowej Szkoły Technicznej w Warszawie. Organizatorem i pierwszym dyrektorem powojennego Conradinum był Aleksander Potyrała, wśród nauczycieli znajdowali się naukowcy Politechniki Gdańskiej, m. in. Jerzy Doerffer, Tytus Huber i Aleksander Rylke, ks. Józef Zator – Przytocki. Conradinum stało się wówczas kuźnią polskich okrętowców.

W kolejnych latach szkoła ulegała przekształceniom: w latach 1951-65 funkcjonowała pod nazwą Technikum Budowy Okrętów, a w latach 1966-1991 jako Techniczne Szkoły Budownictwa Okrętowego. Od roku 1967 Conradinum jest szkołą koedukacyjną. Do tego roku, z wyjątkiem żeńskiego rocznika 1951, była to szkoła męska.

W latach 1972-1975 szkołę powiększono o dobudowane nowe skrzydło oraz łącznik z internatem.

Kiedy w 1991 roku powołano do życia XVIII Liceum Ogólnokształcące, musiała się zmienić i nazwa szkoły i tak w 1992 roku Conradinum uzyskało nazwę: Szkoły Okrętowe i Ogólnokształcące CONRADINUM. W skład SOiO, oprócz XVIII Liceum Ogólnokształcącego oraz Technikum Nr 18, na przestrzeni lat wchodziły również Liceum Techniczne Nr 3 (1995-1999) przekształcone w 1999 roku na XVIII Liceum Profilowane, które istniało aż do likwidacji tego typu szkół w 2014 roku.

W ciągu 74 lat powojennej działalności CONRADINUM mury szkolne opuściło około 16 000 absolwentów – Conradinowców.

Conradinowcy od lat zasilają nie tylko szeregi studentów Politechniki Gdańskiej, Uniwersytetu Gdańskiego, Akademii Marynarki Wojennej w Gdyni, Uniwersytetu Morskiego w Gdyni, ale także szeregi fachowych pracowników stoczni, zakładów produkujących wyposażenie okrętowe oraz zakładów mechatronicznych w Polsce i na świecie.

20 grudnia 1999 roku zabudowania Conradinum – budynek szkoły, internat, salę gimnastyczną, budynek gospodarczy (sanitarny) oraz ogrodzenie z bramą i furtkami – uzyskały status zabytków i wpisano je do Rejestru Zabytków w Polsce.

W 2002 roku Rada Miasta Gdańska przyznała Conradinum Medal św. Wojciecha za zasługi dla Gdańska, szczególnie za osiągnięcia dydaktyczne i przygotowanie na bardzo wysokim poziomie kadr dla gospodarki morskiej.

Conradinum dzisiaj to połączenie 225 lat tradycji i nowoczesności. Aby zapoznać się z teraźniejszością Conradinum, zapraszamy do obejrzenia naszej strony i odwiedzin na naszym profilu na FB i na stronie szkoły CONRADINUM GPE.

Opracowali 10 marca 2019 r. na podstawie dokumentów dostępnych w szkole: Katarzyna Urbanowicz i Euzebiusz Szepietowski (Prezes Stowarzyszenia Oświatowego Conradinum).

Conradinum Fot. Janusz Wikowski

Patron szkoły

Karol Fryderyk Conradi

Karol Fryderyk Conradi urodził się 25.06.1742 r. w Gdańsku. Otrzymał odpowiednie dla swojego stanu staranne wykształcenie. Po nauce w domu odbył studia uniwersyteckie n następnie przedsięwziął podróże kształcące, m.in. w 1767 r. do Oxfordu przez Londyn, Bath i Bristol w towarzystwie Jana Rajnolda Forstera, pastora w Mokrym Dworze, jednym z majątków matki, znanego przyrodnika i uczestnika drugiej wyprawy dookoła świata Jamesa Cooka. Podróże po Europie zachodniej w okresie budzących się prądów wolnościowych i oświecenia ukształtowały w nim przekonania liberalne i postępowe. Nie bez wpływu na jego światopogląd były powiązania z kołami wolnomularskimi w Gdańsku, które zgodnie z duchem czasu prowadziły działalność filantropijną i wychowawczą. Od króla Stanisława Augusta Poniatowskiego otrzymał tytuł polskiego szambelana (podkomorzego). Pod względem usposobienia był przeciwieństwem swojego ojca. Z natury wątły i chorowity o melancholijnym po matce usposobieniu stronił od urzędów publicznych i pozostał w stanie bezżennym. Z ojcem nie rozumiał się i oddalał coraz bardziej od niego, szczególnie od czasu śmierci matki i powtórnego ożenku ojca. Po śmierci matki w 1786 r. stał się wyłącznym spadkobiercą jej wielkiego majątku, w skład którego oprócz kapitałów i nieruchomości w Gdańsku wchodziło 9 majątków: 6 na wysoczyźnie gdańskiej (Sulmin, Otomin, Rębowo, Jankowo i Głębokie) oraz 3 na Żuławach Gdańskich (Mokry Dwór, Dziewięć Włok i Wiślina). Na tle podziału reszty pozostałego po matce majątku uwikłał się w proces z ojcem po jego powtórnym ożenku, zakończony ugodą, w wyniku której otrzymał dodatkowo ok. 112 000 talarów. Z tego kapitału, mając prawdopodobnie na uwadze swe przyszłe zamiary, dokupił dalsze dwa majątki (Bąkowo i Gołębiewo), tworzące całość z odziedziczonymi wcześniej majątkami. Świadom tego, że niedługo wygaśnie na nim ród Conradich, pragnął utrwalić nazwisko rodowe dla potomności. Pod wpływem idei filantropijnych i sugestii swego najbliższego przyjaciela, Karola Fryderyka Beyera, aktywnego członka jednej z gdańskich lóż masońskich, której on również był członkiem, postanowił przeznaczyć swój wielki majątek na stworzenie szkoły wraz z zakładem wychowawczym. Woli swej dał wyraz w testamencie spisanym w dniu 28.11.1794 r. Karol Fryderyk Conradi zmarł dnia 12.07.1798 w wieku 56 lat i został pochowany w kościele Mariackim w grobie rodzinnym swej babki, Korduli Konstancji Heine, żony majora Gotfryda Conradiego. Płyta nagrobna z nr 272 znajduje się w prawej nawie prezbiterium między ołtarzem głównym a kaplicą 11 000 dziewic. W testamencie ustanawiającym instytut szkolny i wychowawczy fundator dał wyraz swej woli w sposób następujący: „Powody, które mnie już od kilku lat do tej fundacji skłaniały są, aby potomności tej prowincji, a w szczególności w moich majątkach, pozostawić rzeczywisty i trwały pożytek. A ponieważ moje nazwisko rodowe prawdopodobnie wygaśnie, będzie ono mogło pozostać w dobrej pamięci dzięki temu, że:

Instytut trwale będzie nosił nazwę: „Prowincjonalny Instytut Szkolny i Wychowawczy im. Conradiego. Wychowankowie w swym stroju będą posiadali znak wyróżniający fundatora*. Imię jego będzie wspominane podczas corocznych obchodów założenia fundacji. Studenci instytutu po ukończeniu nauki ponownie wspomną o fundatorze przy składaniu publicznych egzaminów końcowych.”

(źródło: Arch. Conradinum)

* Stąd w szkole noszone są mundury ze znaczkami, na których widnieje symbol litery „C”.

Może zainteresuje Cię:

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

* Copy This Password *

* Type Or Paste Password Here *