POMORZE. Wigilijne kolędowanie na Kaszubach. Dzięki kolędnikom, a także ich rodzinom i sąsiadom, stało się możliwe utrwalenie na taśmie filmowej przebiegu tego niezwykłego kaszubskiego obrzędu, za pośrednictwem którego manifestują stosunek i przywiązanie do swojej małej ojczyzny.
Uzupełniając Kolberga – podsumowanie projektu
Projekt badawczy „Uzupełniając Kolberga: dokumentacja autentycznych grup kolędniczych Kaszub” realizowany przez ponad rok przez Oddział Etnografii Muzeum Narodowego w Gdańsku dobiega końca. W czasie spotkania podsumowującego projekt można będzie obejrzeć cztery prezentacje multimedialne dokumentujące terenowe badania zwyczajów kolędniczych w gminie Sierakowice. Zapraszamy także na premierę filmu dokumentalnego o kolędnikach z Tuchlinka na Kaszubach „A wczora z wieczora”, wyprodukowanego przez Muzeum Narodowe w Gdańsku / Oddział Etnografii. Spotkanie zakończy występ bohaterów filmu – grupy kolędniczej „Gwiezdka” z Tuchlinka.
Przez cały rok 2014 Oddział Etnografii Muzeum Narodowego w Gdańsku realizował projekt badawczy „Uzupełniając Kolberga: dokumentacja autentycznych grup kolędniczych Kaszub”. Realizacja tego przedsięwzięcia była możliwa dzięki wsparciu finansowemu ze strony Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, który w 200. rocznicę urodzin Oskara Kolberga – folklorysty, etnografa, muzyka i wnikliwego badacza – utworzył program Kolberg 2014 – Promesa. Dzięki temu wsparciu możliwe stało się przeprowadzenie etnograficznych badań terenowych, które pozwoliły na zebranie informacji i utrwalenie na różnorodnych nośnikach obrzędu kolędowania przez kaszubskie, autentyczne i niesformalizowane grupy kolędnicze Gwiezdek. Autentyczne, czyli takie, które każdego roku wraz z rozpoczynającym się adwentem, organizują się samoistnie i oddolnie (bez opieki i wsparcia regionalistów, nauczycieli etc.), by przygotować i przeprowadzić w kilku sąsiednich wioskach kolędniczy obchód. Do dzisiaj takie grupy dość powszechnie można spotkać na Kaszubach, między innymi w okolicach Sierakowic, Kartuz, Kościerzyny, Wejherowa i Pucka.
Szczególnie ciekawe, autentyczne i żywiołowe pięć grup działa w gminie Sierakowice, stąd też właśnie tam etnografowie z Muzeum Narodowego w Gdańsku przeprowadzili badania dotyczące kolędniczych tradycji. Pomiędzy 25 maja a 7 czerwca 2014 roku dwóch etnografów z Muzeum Narodowego w Gdańsku, wspartych przez czwórkę studentów etnologii UG, przeprowadziło około 200 wywiadów z mieszkańcami tej gminy. Zebrano bogaty materiał fotograficzny i fonograficzny, dokumentujący miejscowe tradycje kolędnicze. Najtrudniejszym, ale też najistotniejszym przedsięwzięciem w ramach całego projektu była realizacja 25-minutowego filmu dokumentalnego pt. A wczora z wieczora. Jego bohaterami jest trzynastu kolędników z Tuchlinka w gminie Sierakowice, którym ekipa filmowa towarzyszyła podczas adwentowych prób i wigilijnego kolędowania. Dzięki kolędnikom, a także ich rodzinom i sąsiadom, stało się możliwe utrwalenie na taśmie filmowej przebiegu tego niezwykłego kaszubskiego obrzędu, za pośrednictwem którego manifestują stosunek i przywiązanie do swojej małej ojczyzny.
Termin: 13 grudnia 2014, godz. 15.00 – 17.00
Miejsce: Muzeum Narodowe w Gdańsku / Oddział Etnografii / Spichlerz Opacki
ul. Cystersów 19, 80-830 Gdańsk
Wstęp: bezpłatny
W projekcie badawczym udział wzięły:
Iwona Świętosławska – etnograf i koordynator projektu
Ewa Gilewska – etnograf
Dariusz Kula – operator
prof. Uniwersytetu Gdańskiego dr hab. Anna Kwaśniewska – konsultant merytoryczny
studenci Etnologii Uniwersytetu Gdańskiego
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Kolberg 2014 – Promesa”, realizowanego przez Instytut Muzyki i Tańca.
