Antoni Browarczyk
POMORZE. Pomorze pamięta o 13 grudnia 1981 r. a także o tragicznym Grudniu 1979, gdy zginęli robotnicy walczący o niepodległość i suwerenność Polski. W tym roku w 35. rocznicę wprowadzenie stanu wojennego w Gdańsku odsłonięty zostanie pomnik ofiar Ofiar Stanu Wojennego. Pierwszym zabitym przez milicję, będącą na usługach junty wojskowej Jazruzelskiego, w Gdańsku był 20-letni Antoni Browarczyk.
Antoni Browarczyk, uczeń, zginął 17 grudnia 1981 r. Był jedną z pierwszych ofiar stanu wojennego. Miał zaledwie 20 lat. Został trafiony strzałem w głowę podczas rozpędzania demonstracji w Gdańsku pod KW PZPR. Śmiertelnie postrzelony został w okolicy miejsca, gdzie stanie pomnik (w obecnym Parku im. M. Konopnickiej).
W okresie stanu wojennego śmiercią tragiczną w Gdańsku zginęli:
- Antoni Browarczyk, uczeń (urodzony 21 października 1961 – zabity 17 grudnia 1981),
- Wacław Kamiński (ur. 1950 – zginął 28 listopada 1982), pracownik Stoczni Gdańskiej im. Lenina;
- Piotr Sadowski (ur. 1950 – zginął 31 sierpnia 1982), pracownik Zarządu Portu w Gdańsku;
- Jan Samsonowicz – działacz podziemnej „Solidarności”, pracownik Akademii Medycznej w Gdańsku (ur. 27 marca 1944 – został powieszony przez „nieznanych sprawców” 30 czerwca 1983).
PROGRAM OBCHODÓW 35. ROCZNICY WPROWADZENIA STANU WOJENNEGO W GDAŃSKU
13 grudnia 2016 r. (wtorek)
16.30 – uroczysta msza św. w Bazylice św. Brygidy w Gdańsku (ul. Profesorska 17)
ok. 18.00 – przemarsz na Targ Rakowy
18.30 – odsłonięcie Pomnika Ofiar Stanu Wojennego w Parku im. M. Konopnickiej (Wały Jagiellońskie)
Pomnik stanie w miejscu, gdzie został śmiertelnie postrzelony Antoni Browarczyk. Był pierwszą ofiarą stanu wojennego. Pomnik powstał z inicjatywy Federacji Młodzieży Walczącej (której przewodniczy Robert Kwiatek, wybitny fotoreporter). Pomnik, autorstwa Gennadija Jerszowma, ma formę tablicy z brązu, przedstawiającej sylwetkę leżącego 20-letniego mężczyzny, przykrytego flagą „Solidarności”.
ok. 19.15 – przemarsz pod Pomnik Poległych Stoczniowców (Plac Solidarności)
19.30 – początek ogólnopolskiej akcji „Zapal światło pamięci”. W ramach akcji nastąpi iluminacja Pomnika Poległych Stoczniowców.
20.00 – koncert muzyczny zespołów: „Izrael”, „Bielizna”, „Kryzys”, „Fabryka” (Sala BHP w Gdańsku, ul. ks. Jerzego Popiełuszki 6)
Na terenach postoczniowych w pobliżu Sali BHP odbędzie się również pokaz grup rekonstrukcyjnych.
13 grudnia odbędzie się również na prezentacja wystawy Antoni Browarczyk – pierwsza ofiara stanu wojennego w Gdańsku (Targ Rakowy w Gdańsku) oraz 586 dni stanu wojennego (Plac Solidarności). Wystawy będą dostępne do 5 stycznia 2017 r.
Organizatorem uroczystości 13 grudnia jest Zarząd Regionu Gdańskiego NSZZ „Solidarność” oraz Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Gdańsku. Pozostali organizatorzy: Miasto Gdańsk, Stowarzyszenie „Pokolenie Lechii Gdańsk”. Sponsorzy: Grupa Energa, Grupa Lotos S.A.
14 grudnia 2016 r. (środa)
17.00 – uroczystość wręczenia Nagrody Honorowej „Świadek Historii” (Dwór Artusa w Gdańsku, ul. Długi Targ 43-44).
Osoby nominowane:
Andrzej Chmielewski (ur. 1955) – historyk, instruktor harcerski, członek opozycji demokratycznej w PRL,
Izydor Gencza (ur. 1919) – inżynier budownictwa lądowego, inspektor budowlany Urzędu Miasta Gdańska, a także wieloletni inspektor nadzoru inwestycyjnego i kierownik różnych pomorskich budów (m.in. „Mostostalu” w Gdańsku). Uczestnik konspiracji niepodległościowej w okresie II wojny światowej.
Adam Hlebowicz (ur. 1962) – dziennikarz, historyk. W 1998 r. współzałożyciel i prezes Stowarzyszenia „Sybir – Pro Memento”, pomysłodawca i współtwórca monumentalnej wystawy poświęconej sowieckim deportacjom. Obecnie dyrektor radiowej „Trójki”.
Anna Kołakowska (ur. 1964) – pedagog, członkini opozycji antykomunistycznej w latach osiemdziesiątych, działaczka społeczna. Więzień polityczny: w stanie wojennym skazana na 3 lata więzienia za druk i kolportaż wydawnictw Ruchu Młodej Polski, najmłodsza więźniarka w okresie stanu wojennego.
Robert Kwiatek (ur. 1971) – założyciel Stowarzyszenia Federacji Młodzieży Walczącej, w latach osiemdziesiątych jeden z przywódców Federacji Młodzieży Walczącej w Gdańsku, redaktor techniczny pisma „Monit”, fotoreporter.
Czesław Nowak (ur. 1938) – pracownik Portu w Gdańsku. W sierpniu 1980 r. uczestnik strajku, członek NSZZ „Solidarność”, po wprowadzeniu stanu wojennego współorganizator strajku protestacyjnego, skazany na 4,5 roku więzienia. Obecnie prezes Stowarzyszenia „Godność”.
16 grudnia 2016 r. (piątek)
11.00 – otwarcie wystawy obrazów Andrzeja Piwarskiego pt. Ślady i nadzieje (Europejskie Centrum Solidarności, Plac Solidarności 1)
11.00 – finał konkursu Wojna polsko-jaruzelska. 35. rocznica wprowadzenia stanu wojennego w Polsce. (Historyczna Sala BHP na terenie b. Stoczni Gdańskiej, ul. ks. Jerzego Popiełuszki 6)
To konkurs zorganizowany przez Oddział IPN w Gdańsku, przeznaczony dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych, rozpoczął się w październiku 2016 r. Wzięło w nim udział 20 szkół z terenu województwa pomorskiego.
17.00 – uroczysta msza św. w Bazylice św. Brygidy w Gdańsku (ul. Profesorska 17)
ok. 18.00 – przemarsz pod Pomnik Poległych Stoczniowców (Plac Solidarności)
ok. 18.30 – odsłonięcie tablicy Ofiar Stanu Wojennego w Gdańsku (Plac Solidarności)
