Tacy sami, ale trochę inni – odmienni ale atrakcyjni

ul.Jaskółcza 1, Gdańsk – Dolne Miasto
08.08 – 07.09.2014
Otwarcie wystawy: 08.08.2014, godz. 18.00

Artyści:

Kuratorzy:
Ignas Kazakevicius, Irina Tchesnokova, Agnieszka Wołodźko

Życie społeczne w dużej mierze określone jest poprzez sposób, w jaki dokonujemy podziału na kategorie „my” i „oni”. Podział ten należy do uniwersalnych cech kultury człowieka; istniał w przeszłości – w zhierarchizowanych społeczeństwach i pomiędzy odmiennymi kulturami, jak również dziś – w zglobalizowanym społeczeństwie i kulturze. Będzie on istniał zawsze, bez względu na czas i miejsce, ponieważ – jak mówią socjologowie –  budowanie tożsamości człowieka polega między innymi na włączaniu do swojej grupy „podobnych nam” i wyłączaniu „odmiennych od nas”. W tym rozumieniu wykluczenie i włączenie mają charakter pozytywny, gdyż działają na grupę wzmacniająco: „drugi”, „inny”, „odmienny” jest potrzebny po to, aby przejrzeć się w nim jak w lustrze, żeby w nim zobaczyć siebie.

Z drugiej jednak strony ich skutki, jak rykoszet, mogą być częściowo negatywne, gdy w „innym”, „drugim”, „odmiennym” zobaczymy „wroga”. Na szczęście, jak pisze Zygmunt Bauman, relacja pomiędzy „my” i „oni” może mieć nie tylko charakter antagonistyczny, ale również opierać się na wzajemności. W sytuacji, gdy zdamy sobie sprawę, iż „oni” posiadają umiejętności, których nam brak (i vice versa) wzajemna wymiana usług może przynieść korzyści obu stronom. Wydaje się, że współczesny świat jest medium, przez które transmituje się płynnie poglądy, wartości, strategie życiowe czy sposoby postępowania, czyniąc złudzenie, że wszyscy jesteśmy tacy sami, tylko trochę inni. Z owego „tacy sami, ale trochę inni” chcieliśmy zbudować ideę naczelną naszego projektu: im bardziej jesteśmy odmienni, tym bardziej dla siebie atrakcyjni.

Na początku roku 2013 my, partnerzy z Kaliningradu, Gdańska i Kłajpedy, rozpoczęliśmy realizację projektu, by nad nim wspólnie pracować przez dwa lata. Używając znaczącej opozycji pomiędzy pojęciami „nasz” i „obcy”, próbowaliśmy badać i interpretować naturalne i wytworzone uprzedzenia, stereotypy i sprzeczności, które funkcjonują na naszym sąsiedzkim terenie, jak również staraliśmy się wynaleźć to, co „wspólne”, co czyni nas bliższymi sobie i bardziej interesującymi, powiązanymi nićmi przyjaźni i sympatii. Rosyjscy, polscy i litewscy kuratorzy i artyści dociekali sedna tej mitycznej dwoistości, która zarówno łączy, jak i dzieli te trzy kraje. Czy jesteśmy sobie bliscy czy obcy? Jak możemy odpowiedzieć na pytanie o to, co o sobie nawzajem wiemy?

Bałtycki Oddział Narodowego Centrum Sztuki Współczesnej w Kaliningradzie, Centrum Komunikacji Kulturowej w Kłajpedzie, Centrum Sztuki Współczesnej Łaźnia w Gdańsku.
Architekt wystawy: Marek Zygmunt
Producent wystawy: Aleksandra Musielak
PR: Olga Jankowska

Close Stranger
Laznia Centre for Contemporary Arts
1, Jaskółcza str., Gdańsk – DOLNE MIASTO
08.08. – 07.09.2014
Opening: 08.08.2014, 6:00 pmArtists:
Jurga Barilaitė [LT], Blyablyas Oleg [RU], Alexey Chebykin [RU], Angelika Fojtuch [PL], Laura Garbštienė [LT], Artur Gogołkiewicz [PL], Nerijus Jankauskas [LT], Egor Luchshev [RU], Alexander Lyubin [RU], Jacek Niegoda [PL], Agata Nowosielska [PL], Grigory Selsky [RU], Remigijus Treigys [LT], Yury Vassiliev [RU], Marta Vosyliute [LT], Julita Wójcik [PL], Piotr Wyrzykowski [PL], Laura Zala (Zalagaityte) [LT]

Curators:
Ignas Kazakevicius, Irina Tchesnokova, Agnieszka WołodźkoTo a large extent, social life is defined by the way in which we categorize people into “us” and “them”. The division is one of the universal features of the human culture; it existed in the past in hierarchical societies and among diverse cultures and it exists today – in the globalized society and culture. It will always exist, regardless of the time and place, since, as sociologists put it, building the human identity involves including “those like us” in our group and excluding “those not like us” from our group. Within this meaning, exclusion and inclusion are positive notions since they strengthen the group: “the other”, “the alien”, “the different” is necessary to be looked into as if into a mirror in order for us to see ourselves in them.

However, on the other hand, the effects of those mechanisms can be partially negative, like a ricochet, when we see “an enemy” in the “other”, “the alien”, the “different”. Luckily, according to Zygmunt Bauman, the relation between “us” and “them” can be not only of an antagonistic nature but it can also be based on mutuality. In a situation when we realize that “they” have skills which we ourselves lack (and the other way around), a mutual exchange of services can provide benefits to both parties. It seems that the contemporary world is a medium through which views, values, life strategies or ways of conduct are being fluently transmitted creating an illusion that we are all the same, only a bit different. We wanted to base the key idea of our project on that notion of “the same but a bit different”: the more different we are, the more attractive to one another we seem.

In early 2013, we, partners from Kaliningrad, Gdansk and Klaipeda, commenced the project in order to work on it together for two years. Using the substantial opposition between the words “our” and “alien”, we wanted to study and interpret natural and created prejudices, stereotypes and contradictions which function in our neighboring territories, also trying to find that which is “common”, which makes us closer and more interesting to one another, as if joined by the treads of friendship and friendliness. Russian, Polish and Lithuanian curators and artists were trying to reach the bottom of this mythical duality which both joins as well as divides the three countries. Are we close or strange to one another? How can we answer the question of what we know about our respective selves?