GDAŃSK. Od października 2013 roku, do końca czerwca 214 roku grupa seniorów, nie tylko z Gdańskiej Akademii Seniora, realizowała projekt „Gdańsk Od-Nowa”, którego efektem jest „Katalog Miejsc i Zdarzeń Dolnego Miasta Gdańska”.
Na naszej stronie internetowej gdanskodnowa.wordpress.com i w pierwszych zeszytach wydanych w wersji elektronicznej, dzięki wsparciu finansowemu Centrum Wolontariatu w Gdańsku, opisywaliśmy nasze motywy zajęcia się dzielnicą.
Dolne Miasto – poza budynkami powstałymi po roku 1950 – jest zarejestrowane jako zabytek, kamienice i obiekty są pod ochroną Służb Konserwatorskich.
Zaktywizować mieszkańców
Nie znaczy to jednak, że są traktowane jak zabytki. Według służb konserwatorskich ważniejsze obiekty do natychmiastowej rewitalizacji są na terenie Głównego Miasta.
Na skutek wieloletnich błędów administracyjnych dzielnica charakteryzuje się tym, że jej mieszkańcy stanowią specyficzną grupą, w większości są to ludzie starzy i z marginesu społecznego.
Kilka instytucji, takich jak: Centrum Caritas, Parafia Kościoła pod wezwaniem Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny, czy Fundacja „Fosa” i Stowarzyszenie „Mrowisko” czynią starania o pozyskiwaniu mieszkańców do udziału w życiu społecznym. Działają na rzecz dzieci, młodzieży, ludzi czynnych zawodowo, jak i seniorów.
Centrum Sztuki Współczesnej „Łaźnia”, czy Kolonia Artystów z kolei organizują wiele przedsięwzięć o charakterze kulturalnym. Stowarzyszenie Inicjatyw Lokalnych Bliżej Centrum i kilka innych organizacji starają się, aby Dolne Miasto nie stało się pustynią kulturalną.
W swoich działaniach usiłują nadrobić brak jakichkolwiek państwowych instytucji kulturalnych takich jak ośrodki kultury, biblioteki, czy choćby świetlice środowiskowe.
Powoli mieszkańcy, do których adresowane są te działania, zaczynają w nich uczestniczyć, ale wciąż są to nieliczne grupki, stale tych samych osób. Mieszkańcy przez lata zostawieni samym sobie, nie wyrobili jeszcze potrzeby uczestniczenia w społecznych wydarzeniach. Na spotkaniach, działaniach, imprezach, czy wystawach, spotyka się widzów i uczestników z innych i nie całkiem pobliskich dzielnic. Ale to też nas cieszy.
Nasz projekt mogliśmy zrealizować dzięki dotacji Polsko Amerykańskiej Fundacji Wolność (PAFW) w ramach programu „Uniwersytety Trzeciego Wieku – Seniorzy w Akcji” realizowanego przez Towarzystwo Inicjatyw Twórczych „ę”.
W ciągu dziesięciu miesięcy pozyskaliśmy do działań seniorów – obecnych mieszkańców Dolnego Miasta, jak i tych, których dzieciństwo i młodość upłynęły w tej dzielnicy.
Czujemy się dumni
Jak jeden z realizatorów powiedział: „ Tu się bawiliśmy, tu się uczyliśmy, tu zaczęła się moja przygoda z kolarstwem, tu zaczęło się wszystko”.
Dzięki naszym staraniom po kursach i szkoleniach fotograficznych seniorzy po raz pierwszy zobaczyli swoją dzielnicę „okiem obiektywu”. Chodząc z nami ulicami, poznawali style architektoniczne, obiekty zabytkowe, ich historię, której dotąd nie znali, mieszkając tu nawet 60 -70 lat.
Inna uczestniczka stwierdziła: „ Teraz, jak przechodzę ulicami, to nie patrzę w ziemię, tylko na kamienice, na ozdoby, wcześniej nie zwracałam na to uwagi”. Takie wypowiedzi sprawiają, że czujemy się dumni z naszych dokonań.
Ile materiałów, informacji i ikonografii zdobyliśmy! Jesienią, zimą, wiosną i wczesnym latem wykonaliśmy ponad 800 zdjęć. Nie zdołamy wykorzystać wszystkiego w katalogu. Już zaczynamy szukać innych możliwości, żeby wszystko, co mamy i co zdobędziemy, wykorzystać w katalogach. Tak wiele jest do zbadania, zwiedzenia, sfotografowania.
Rozpoczęliśmy też badania opinii mieszkańców przy pomocy wywiadów pogłębionych. Tu też nas jeszcze czeka trochę pracy. Ale robimy to z przyjemnością.
Gotowy katalog zostanie przekazany administracji państwowej, samorządom i służbom konserwatorskim. Będzie w całości dostępny na stronie gdanskodnowa.wordpress.com Mamy nadzieję, że pomoże spojrzeć innym okiem na tę wyjątkowo ciekawą dzielnicę, może też wspomóc o staranie się o kolejne granty na rewitalizację, o czym poinformowali nas pracownicy wydziałów Urzędu Miasta Gdańska.
Ale żeby rzeczywiście mógł katalog pomóc – musi być jeszcze uzupełniony o inwentaryzację obiektów, na których nam bardzo zależy – oczywiście naszą, senioralną.
Tak więc przed nami dużo satysfakcjonujących działań. Projekt pokazał nam nowe drogi i szerszą perspektywę do działań. Seniorzy mogą więcej – kiedy tylko zechcą!!!
Nasze najnowsze hasło brzmi: „ Nie pytajcie nas o wiek, podziwiajcie to, co robimy.
Pochwalić się musimy tym, że zostaliśmy zaproszeni do Koalicji Dla Dolnego Miasta zawiązanej z inicjatywy Wydziału Urbanistyki Architektury i Ochrony Zabytków Urzędu Miasta Gdańska, Koalicją kieruje Agata Korpysz.
Nasz katalog nie powstałby, gdyby nie pomoc wielu wspaniałych ludzi, na czele z Panem Profesorem Andrzejem Januszajtisem. Długa lista osób, której winniśmy wdzięczność znajduje się we wstępie do Katalogu.
Barbara Średniawa
animator projektu
Zdjęcia wykonali uczestnicy projektu.
(źródło: Nasz Gdańsk)
