Światło na Wschodzie i ze Wschodu – 1050 lat pięknej historii, od Piastów do Jana Pawła II

Wystawa 01

Jan Długosz, Catalogus archiepiscoporum Gnesnensium; Vitae episcoporum Cracoviensium, Portret arcybiskupa Mikołaja Trąby, 1531-1535, Biblioteka Narodowa

GDAŃSK. Ekspozy­cja przyjmie formę opowieści o postaciach – postaciach kluczowych danej epoki – od Polski Piastów, Jagiellonów, Rzeczpospolitej Obojga Narodów, niewoli, wieku krwi i chwały po czasy Jana Pawła II.

Wystawa

  • Lux in Oriente – Lux ex Oriente. Polska i Stolica Apostolska – 1050 lat historii
  • Miejsce: Muzeum Narodowe w Gdańsku/Oddział Zielona Brama
  • Wystawa czynna: 24 lipca – 20 października 2016

Kurator: Ks. dr Marek A. Rostkowski, OMI Dyrektor Biblioteki Papieskiego Uniwersytetu Urbanianum i Papieskiej Biblioteki Misyjnej w Watykanie i Wiceprezydent Europejskiego Stowarzyszenia Bibliotek Teologicznych (BETH).

Głównym celem ekspozycji jest przybliżenie historii 1050-letnich relacji państwa polskiego ze Stolicą Apostolską. Dziś je­steśmy na takim etapie historii, kiedy bardzo ważna staje się pamięć o naszych korzeniach. Ekspozycja – poprzez prezentację historii chrześcijaństwa na ziemiach polskich – pokazuje jednocześnie, jak można budować jedność, solidarność i braterstwo. Lux in Oriente (Światło na Wschodzie) odnosi się do wydarzeń sprzed ponad tysiąca lat, kiedy to państwo polskie przyjęło chrześcijaństwo. Z kolei terminem Lux ex Oriente (Światło ze Wschodu) określamy całą polską działalność ewangelizacyjną na przestrzeni wieków aż po dzień dzisiejszy – mówi kurator wystawy ks. dr Marek Rostkowski. Ekspozy­cja przyjmie formę opowieści o postaciach – postaciach kluczowych dla okresu omawianego w każdej kolejnej części wystawy. Zatem wystawa będzie się składać z pięciu części:

I. Polska Piastów (m. in. chrzest, Dagome iudex, śmierć św. Wojciecha, erygowanie struktur kościelnych, koronacja Bolesława Chrobrego, męczeństwo św. Stanisława Bpa, św. Jadwiga)

II. Polska Jagiellonów (m.in. odnowienie Uniwersytetu Jagiellońskiego, chrzest Litwy, św. Kazimierz, tytuł prymasa Polski, Jan Łaski, Stanisław Hozjusz, Unia brzeska)

III. Rzeczpospolita Obojga Narodów (m. in. wolność religijna, wojny z Turcją, Jan III Sobieski, nuncjatura w Polsce).

IV. W niewoli (m. in. XIX w., powstanie listopadowe, powstanie styczniowe).

V. Wiek XX – wiek krwi i chwały. Zwieńczeniem będzie ukazanie postaci Jana Pawła II, który połączył historię Polski z historią Stolicy Piotrowej.

Ekspozycja będzie obejmować przedmioty wystawione po raz pierwszy w Polsce (w większości eksponaty pokazane po raz pierw­szy w historii), pochodzące ze zbiorów Watykanu (Apostolskiej Biblioteki Watykańskiej, Fabryki św. Piotra, Zakrystii Papieskiej, Urzędu Papieskich Celebracji Liturgicznych, Muzeum i Archiwum Kongregacji Ewangelizacji Narodów, dawnej „de Propaganda Fide”, Tajnego Archiwum Watykańskiego, Papieskiej Biblioteki Misyjna), a także ze zbiorów polskich diecezji (muzeów i archi­wów z Krakowa, Poznania, Wrocławia, Kielc, Jasnej Góry, Lichenia), eksponaty z kolekcji państwowych (Biblioteki Narodowej, Zamku Królewskiego w Warszawie, Muzeum Narodowego w Poznaniu, Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum Narodowe­go w Krakowie, Muzeum Narodowego w Gdańsku, Muzeum Początków Państwa Polskiego Gnieźnie i Muzeum w Lublinie) oraz z kolekcji prywatnych.

Najważniejsze obiekty:

  1. Polska Piastów
  2. Dagome iudex – po raz pierwszy wystawiony w Polsce. Jest to najstarszy zachowany dokument donacyjny władcy identyfi­kowanego z księciem Polski Mieszkiem I (zm. 992), darowujący państwo, nazwane „państwem gnieźnieńskim”, w opiekę Stolicy Apostolskiej. Do naszych czasów zachowało się 6 odpisów, z tego najstarszy w Kodeksie watykańskim łacińskim 3833, który będzie na wystawie (z watykańskiej Biblioteki Apostolskiej).
  3. Rocznik świętokrzyski (zwany dawnym) to najstarszy polski rocznik zachowany w oryginale. Zawiera wpisy dotyczące przybycia Dąbrówki do Mieszka w 965 roku i przyjęcia chrztu przez Mieszka w roku 966 (Biblioteka Narodowa).
  4. Kronika polska Wincentego Kadłubka – kronika historii Polski obejmująca dzieje od czasów pradawnych po rok 1202 (Biblioteka Narodowa)
  1. Polska Jagiellonów
  2. Psałterz Floriański – pochodzi z końca XIV wieku. Bywa także zwany Psałterzem królowej Jadwigi (Biblioteka Narodo­wa).
  3. Jan Długosz, Catalogus archiepiscoporum Gnesnensium, Kraków, 1531–1535. Katalog arcybiskupów gnieźnieńskich, bo­gato ilustrowany przez Stanisława Samostrzelnika – obiekt bardzo rzadko wystawiany w oryginale (Biblioteka Narodowa).
  4. Antyfonarz Jana Łaskiego, Polska, 1523 (Kolegiata w Łasku).
  1. Rzeczpospolita Obojga Narodów
  2. Pierwsze wydanie Biblia Sacra Arabica, która była przeznaczona do użytku przez chrześcijan żyjących na terenach opa­nowanych przez islam. Tłumaczenie tekstu na język arabski i przygotowanie zajęły 44 lata (Biblioteka Papieskiego Uni­wersytetu Urbaniana).
  3. Kapa i stuła papieża Urbana VIII (1568–1644). Jest jednym z niewielu paramentów liturgicznych pochodzących sprzed roku 1800 zachowanych w zbiorach watykańskich (Urząd Papieskich Celebracji Liturgicznych, Watykan).
  4. Pierwsze wydanie Pisma św. w języku ormiańskim, zachowane do dnia dzisiejszego tylko w kilku egzemplarzach na świe­cie (Biblioteka Papieskiego Uniwersytetu Urbaniana)
  1. W niewoli (XIX w.)
  2. Tiara papieża Piusa IX (1846–1878), Gandawa, 1871 (Urząd Papieskich Celebracji Liturgicznych, Watykan).
  3. Polski przekład bulli papieskiej Piusa IX Ineffabilis o Niepokalanym Poczęciu NMP. Tekst dokumentu został napisany na 29 bogato ilustrowanych miniaturami kartach papieru, którym towarzyszą 22 bibułkowe strony z komentarzem do ilustra­cji. Miniatury pokazują najważniejsze sceny, miejsca i postaci z historii Polski od momentu przyjęcia chrztu do powstania Królestwa Kongresowego. Jest to jedyny egzemplarz na świecie (Watykańska Biblioteka Apostolska).
  4. Tiara papieża Leona XIII (1810–1903), Bolonia, 1903 (Urząd Papieskich Celebracji Liturgicznych, Watykan).
  1. Wiek XX – wiek krwi i chwały
  2. Tiara papieża Piusa XI (1857–1939) (Urząd Papieskich Celebracji Liturgicznych, Watykan).
  3. Ornaty milenijne (1966) ofiarowane papieżowi Pawłowi VI. Z okazji uroczystych obchodów 1000-lecia chrztu Polski na Jasnej Górze zostały przygotowane dwa ornaty przeznaczone dla głównego celebransa – papieża Pawła VI. Na skutek odmowy władz komunistycznych nie doszło do tej wizyty. Ornaty zostały więc przewiezione przez prymasa Stefana Wy­szyńskiego do Watykanu, a papież odprawił w jednym z nich Eucharystię w intencji Polski (Urząd Papieskich Celebracji Liturgicznych, Watykan).
  4. Dokument potwierdzenia wyboru papieża Jana Pawła II (Urząd Papieskich Celebracji Liturgicznych, Watykan).

Zwiedzającym, ale także tym którzy nie będą mogli obejrzeć wystawy w Gdańsku zostanie udostępniony mobilny przewodnik w bezpłatnej aplikacji QRtag (na razie w systemie Android, w wkrótce także dla użytkowników systemu IOS).

Patronat Honorowy: Beata Szydło, Prezes Rady Ministrów

Miejsce: Muzeum Narodowe w Gdańsku/Oddział Zielona Brama

ul. Długi Targ 24, 80-828 Gdańsk

Bilety:

  • 1 zł
  • Wstęp bezpłatny dla uczestników Światowych Dni Młodzieży

Wizyta: wtorek – niedziela 10.00–17.00

wystawa 02

Psałterz floriański (53v), Kon. XIV – pocz. XV w., Biblioteka Narodowa

wystawa 03

Kielich Kazimierza Wielkiego, ok. 1362 r., Muzeum Diecezjalne w Kielcach, fot. Andrzej Urbanowicz, Pracownia Fotografii Cyfrowej Muzeum Narodowego w Poznaniu

 

Może zainteresuje Cię:

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

* Copy This Password *

* Type Or Paste Password Here *