„Bella figura” – prapremiera w Teatrze Wybrzeże. Fundamenty się rozpadają…

GDAŃSK. Prapremiera polska przedstawienia „Bella figura” Yasminy Rezy w reżyserii Grzegorza Wiśniewskiego odbędzie się w czwartek, 1 marca 2018 roku na Dużej Scenie Teatru Wybrzeże w Gdańsku. Sztuka jednej z najsłynniejszych francuskich dramatopisarek odzwierciedla słodko-gorzki obraz świata, którego fundamenty się rozpadają.

Każdy z bohaterów robi dobrą minę aż do rychłego upadku.

Adam Orzechowski: „Zanurzanie się w bylejakość”

Spektakl jest zalecany dla widów od 15 roku życia. W zapowiedzi spektaklu czytamy: Mężczyzna i kobieta na parkingu przed restauracją. Ona, Andrea, samotna matka i farmaceutka i jej kochanek, przedsiębiorca Boris, który właśnie wspomniał, że restaurację tę poleciła mu jego żona…

Chwilę później na scenę wkracza kolejna para: Eric i Françoise w towarzystwie matki Erica, Yvonne. Szybko okazuje się, że los splótł ich z pierwszą parą w niezwykle niefortunny sposób…

Tekst, który wybrałem, traktuje o szukaniu relacji, czy próbie znalezienia relacji pomiędzy ludźmi wypalonymi, czy zagubionymi, stojącymi na krawędzi, jedna z bohaterek mówi „Jestem rozregulowana.” – powiedział Adam Orzechowski, dyrektor naczelny i artystyczny Teatru Wybrzeże. – Moment ujawnia ich dziwne, czy szczególne zachowania. I to czyni tekst wartościowym.

Sztuka opowiada o braku miłości, o kondycji współczesnego świata. Człowiek z jednej strony marzy o czymś, co nadawałoby jego życiu sens, z drugiej – wszystko czyni, aby tego sensu nie znaleźć w sobie, kontynuuje rozważania dyrektor. Żyjemy intensywnie, szybko, tworzą się specyficzne relacje. Jeden z bohaterów przychodzi na kolację z kochanką. Trzy kolejne postaci tworzą coś na kształt rodziny na bardzo dziwnych warunkach, matka, jej syn i jego żona są jakoś ze sobą połączeni. Rozszyfrowanie wzajemnych związków nie jest problemem, chodzi o sposób wchodzenia postaci w świat, zanurzania się w bylejakość.

Są momenty w życiu, że ulega ono zmianie, w sztuce mamy taki moment, można go nazwać banalnym, a jednak narusza funkcjonowanie bohaterów – dodaje Adam Orzechowski. – A na dodatek dzieje się to w dość spektakularny sposób.

Sztuki Yasminy Rezy cieszą się zainteresowaniem widowni i twórców teatralnych, podkreśla dyrektor Orzechowski, dlatego warto inwestować w ten tekst. Po premierze „Belli figury” w Berlinie kilka polskich teatrów chciało sztukę wystawić. Teatr Wybrzeże spełnił wszystkie stawiane warunki. Wymagano między innymi, by przedstawienie odbyło się na dużej scenie i wprowadzić na nią samochód.

Każdy sam oceni, mam nadzieję, że widz będzie w stanie rozpoznawać się w bohaterach, odczuje, że stojąc na parkingu knajpy, jesteśmy wszyscy na krawędzi. – skonkludował dyrektor. – Role dają możliwość aktorom dobrego zagrania i bycia twórczego na scenie, mam nadzieję, że to, co pokażemy, będzie efektowne i spektakularne, że spektakl będzie się cieszył zainteresowaniem.

Michał Jaros: „Bawić się szeptem i dotknąć pętli”

Mikroporty pozwalają nam grać delikatnie i bawić się niuansem, mamy możliwość stworzenia klimatu, intymności, kameralności, którą na dużej scenie bardzo trudno jest uzyskać – powiedział Michał Jaros, który występuje jako Boris Amette. – Rezygnując z szerokiego grania, budujemy więcej rzeczy na detalu, możemy bawić się szeptem.

Jak powiedział na jednej z prób autor muzyki, Filip Kaniecki, jest to spektakl szeptów i krzyków, kontynuuje aktor. Jest zdania, że skala środków wyrazu się poszerza, że dzięki mikroportom, jak i kamerom, które w przedstawieniu funkcjonują, aktorzy i publiczność będą w stanie widzieć głębiej człowiek.

Nie ma w tekście postaci, z którymi ja bym się identyfikował, czy utożsamiał, ale mam nadzieję, że jesteśmy w stanie stworzyć pejzaż, dotknąć pętli, w którą każdy z nas w pewnym momencie wpada – stwierdza Michał Jaros. – Bo każdy coś przed kimś udaje, ukrywa, naszą intencją jest uzyskanie jak największego połączenia z widownią.

Katarzyna Figura: „Perwersja i prowokacja…”

Gram Yvonne Blum, matkę Erica Bluma, pozornie jestem rodzajem piątego koła u wozu, bo wszystko, co zdarza się między bohaterami, nie wydarzyło by się, gdyby nie matka – mówi Katarzyna Figura.

Piątka bohaterów niespodziewanie zostaje wrzuconych w trudną sytuację, w której muszą sobie jakoś radzić. Na pewno jest w spektaklu dużo pewnego rodzaju perwersji i prowokacji, są spełnienia i niespełnienia, radości i bolesne sytuacje, relacjonuje.

Sztuka jest taka, jak życie człowieka wygląda, do czego rzadko się przyznajemy. – kontynuuje. – W zapisie Yasminy Rezy i tym, co Grzegorz Wiśniewski z nas wyciągnął, obecne jest to, co ludzie bardzo chętnie pomijają, zamiatają pod dywan, po prostu anarchia.

Agata Bykowska :”Toksyczna więź.”

Moja postać nie jest do końca szczęśliwa, w pewnym momencie mówię, że czasami chciałabym być bardzo brzydka, bo uroda jest w pewnym sensie przekleństwem bohaterki – zwierza się Agata Bykowska, grająca Andreę. – Moja postać jest zakochana w Borisie, ale nie sama miłość ją przy nim trzyma, ale bardziej chęć odnalezienia kogoś, kto jest bardzo podobny do niej, bardzo jej bliski.

Wręcz nawiązuje się między bohaterami toksyczna więź, uzależnienie od wzajemnych relacji, mam poczucie, że Andrea czuje się nie do końca wartościową kobietą przez to, że funkcjonuje w życiu Borisa na doczepkę – kontynuuje. Ona się na to godzi, bo, chyba ma nadzieję, że sytuacja się zmieni.

Agata Bykowska nie wyobraża sobie, żeby w tym spektaklu nie było mikroportów, pojawił się moment w trakcie pracy, kiedy chcieli z nich zrezygnować, bo dużo słyszy się wtedy przydechów, ale od pomysłu odstąpiono. Nie jest to bowiem materiał na szerokie granie na dużej scenie. Żeby treść sztuki dotarła do widzów w ostatnich rzędach trzeba by głośno mówić, gdyby do tego doszło wyraz spektaklu kompletnie by się zmienił.

Reżyser podkreśla, że sprzęt ułatwia pracę ale potrafi rozleniwić, zwracamy uwagę na artykulację i żeby ani na chwilę nie spuszczać powietrza – dodaje.

Katarzyna Korczak

Zdjęcia: Materiały promocyjne Teatru Wybrzeże. Fot. Dominik Werner

 

*

Yasmina Reza
BELLA FIGURA
Przekład: Barbara Grzegorzewska
Reżyseria: Grzegorz Wiśniewski
Scenografia: Mirek Kaczmarek

Asystent reżysera: Katarzyna Dałek

Muzyka: Filip Kaniecki
Inspicjent, sufler: Katarzyna Wołodźko

W spektaklu występują: Agata Bykowska – Andrea, Katarzyna Dałek – Françoise Hirt, Katarzyna Figura – Yvonne Blum, Michał Jaros – Boris Amette, Jakub Nosiadek – Eric Blum.

Polska prapremiera: 1 marca na Dużej Scenie
Kolejne spektakle: 2, 3 i 4 marca na Dużej Scenie

Yasmina Reza (ur. 1959) – francuska dramatopisarka, prozaiczka, scenarzystka i aktorka. Z wykształcenia jest socjologiem, ale jeszcze w czasie studiów rozpoczęła karierę teatralną jako aktorka. Pierwsza napisana przez nią sztuka teatralna ROZMOWY PO POGRZEBIE pojawiła się na scenie w 1987 roku i odniosła sukces (otrzymała m.in. prestiżowe nagrody SACD i Molière). Kolejna – PRZYPADKOWY CZŁOWIEK – spotkała się z równie dużym uznaniem krytyków i publiczności. W 1994 roku powstał jeden z jej najgłośniejszych dramatów SZTUKA. Został on przetłumaczony na ponad 30 języków, przyniósł jej światową sławę i liczne nagrody (m.in. ponownie nagrodę Molière). W 2000 i 2003 roku powstały kolejne utwory sceniczne: ŻYCIE: TRZY WERSJE i SZTUKA HISZPAŃSKA. W 2006 napisała sztukę BÓG MORDU na podstawie której Roman Polański nakręcił w 2011 film RZEŹ. Reza jest również autorką adaptacji PRZEMIANY Franza Kafki (którą w Théâtre du Gymnase wyreżyserował Roman Polański) oraz zbioru opowiadań HAMMERKLAVIER (1997), dwóch powieści: DÉSOLATION (1999) i ADAM HABERBERG (2003), a także scenariusza filmu LE PIQUE-NIQUE DE LULU KREUTZ (reż. Didier Martiny). W 2007 roku opublikowała książkę ŚWIT, WIECZÓR LUB NOC, poświęconą Nicolasowi Sarkozy’emu i jego kampanii prezydenckiej.

Grzegorz Wiśniewski (ur. 1968) – etatowy reżyser Teatru Wybrzeże. Jeden z najciekawszych i najlepszych polskich reżyserów średniego pokolenia. Absolwent Wydziału Reżyserii Dramatu PWST w Krakowie (1996). Zadebiutował w 1997 roku w Krakowskim Teatrze Scena STU BABIŃCEM Czechowa, przygotował tam jeszcze PREZYDENTKI Schwaba (1999). Reżyserował w krakowskim Teatrze im. Juliusza Słowackiego (ZDARZENIA NA BRYGU BANBURY Gombrowicza, 1999; PŁATONOW Czechowa, 2000), w teatrach wrocławskich: Współczesnym (RZEŹNIA Mrożka, 2000) i Polskim (JAN GABRIEL BORKMAN Ibsena, 2005), w warszawskim Powszechnym (PREZYDENTKI Schwaba, 2001; KSZTAŁT RZECZY LaBute’a, 2002; BIAŁE MAŁŻEŃSTWO Różewicza, 2003; LETNICY Gorkiego, 2004), w Narodowym (KRÓLOWA MARGOT Dumas, 2012), i Studio (JÓZEF I MARIA Turriniego, 2011), w Teatrze im. Hieronima Konieczki w Bydgoszczy (PLASTELINA Sigariewa, 2005), w Teatrze im. Wojciecha Bogusławskiego w Kaliszu (MEWA Czechowa, 2007), w Teatrze im. Stefana Jaracza w Łodzi (BRZYDAL von Mayenburga, 2007 – polska prapremiera; ZAGŁADA LUDU ALBO MOJA WĄTROBA JEST BEZ SENSU Schwaba, 2008; PRZED ODEJŚCIEM W STAN SPOCZYNKU Bernharda, 2010; KRÓL RYSZARD III Shakespeare’a, 2012), w Teatrze im. Wilama Horzycy w Toruniu (MARIA STUART Schillera, 2008; ŚNIEG Witkacego, 2010). Od 2001 roku jest etatowym reżyserem Teatru Wybrzeże w Gdańsku, gdzie zrealizował JANA GABRIELA BORKMANA Ibsena (2001), MEWĘ Czechowa (2002), MATKĘ Witkacego (2003), PRZED ODEJŚCIEM W STAN SPOCZYNKU Bernharda (2004), KSIĘŻNĄ D’AMALFI Webstera (2006), SŁODKIEGO PTAKA MŁODOŚCI Williamsa (2008), ZMIERZCH BOGÓW Viscontiego (2009) , PERSONĘ Bergmana (2010), PŁATONOWA Czechowa (2013), KTO SIĘ BOI VIRGINII WOOLF? Albee’ego. Jest laureatem wielu prestiżowych nagród teatralnych, m.in. Nagrody im. Konrada Swinarskiego za reżyserię ZMIERZCHU BOGÓW, Złotego Yoricka w konkursie na najlepszą polską inscenizację dzieł Willama Shakespeare’a za reżyserię RYSZARDA III oraz Feliksa Warszawskiego za reżyserię KRÓLOWEJ MARGOT.

Mirek Kaczmarek (ur. 1970) – scenograf, absolwent Wydziału Komunikacji Wizualnej poznańskiej ASP. Od debiutu w 2001 roku stworzył scenografie, kostiumy i oprawę multimedialną do ponad 100 przedstawień. Jest stałym współpracownikiem reżyserów: Piotra Kruszczyńskiego (m.in. ODEJŚCIE GŁODOMORA Tadeusza Różewicza, NIE/BOSKA KOMEDIA. RZECZ O KRZYŻU Zygmunta Krasińskiego), Jarosława Tumidajskiego (m.in. KREACJA Ireneusza Iredyńskiego, G®UPA LAOKOONA Tadeusza Różewicza, PAN TADEUSZ wg Adama Mickiewicza, SOLARIS wg Stanisława Lema), Wiktora Rubina (m.in. ORGIA Passoliniego oraz TAK POWIEDZIAŁ MICHAEL J. Jolanty Janiczak), Jana Klaty (m.in. SPRAWA DANTONA Stanisławy Przybyszewskiej i DO DAMASZKU Strindberga) i Marcina Libera (m.in. BYĆ JAK STEVE JOBS Michała Kmiecika oraz WESELE Stanisława Wyspiańskiego). W 2012 roku był nominowany do Paszportów Polityki. Laureat wielu nagród artystycznych m.in. nagrody za scenografię do SPRAWY DANTONA na 33. Opolskich Konfrontacjach Teatralnych Klasyka Polska, na I Międzynarodowym Festiwalu Teatrów BOSKA KOMEDIA oraz na Festiwalu KONTAKT.

Może zainteresuje Cię:

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

* Copy This Password *

* Type Or Paste Password Here *